Arteterapia

Podczas moich zajęć przySTAŃ kreatywności Z mARTyną bardzo cenię sobie odwoływanie się do arteterapii i wplatanie jej elementów podczas działań z dziećmi. Arteterapia jest dla mnie spotkaniem z samą sobą poprzez działania twórcze. W tym wpisie chciałabym podzielić się z Wami najważniejszymi informacjami (zaczerpniętymi z literatury) na temat arteterapii.

Czym jest arteterapia?

Arteterapia to forma psychoterapii, w której punktem łączącym terapeutę z klientem są: środki artystyczne, proces twórczy oraz dzieło.

• Arteterapia to terapia (leczenie, działania profilaktyczne) przez sztukę bazującej na twórczości.
• Dzieło, jak również sam proces jego tworzenia daje satysfakcję z rozwoju oraz osiągnięcia celu. Dzieło podlega interpretacji. Celem owej interpretacji nie jest jednak ocena artystyczna, a analiza metaforyczna w odniesieniu do danej sytuacji klienta.
• Arteteterapia może wspierać w szeroko rozumianym rozwoju, co przede wszystkim jest dla mnie cenne w pracy z dziećmi.
• Odbiorcy: dzieci, młodzież, osoby dorosłe, seniorzy.
• Forma pracy: indywidualna, grupowa.

Podejścia psychoterapeutyczne w arteterapii:

• psychoanalityczne: procesy nieświadome są głównym determinantem świadomych zachowań (Freud), arteterapeuta jest neutralny i bezstronny,
• humanistyczne: skierowane na poszukiwanie takich wartości jak: cel, wolność, sens oraz samodzielność (V. Frankl), arteterapeuta przyjmuje postawę aktywną, akceptacji, empatii i szacunku wobec pacjenta (C. Rogers),
• poznawczo-behawioralne: przykre emocje są wynikiem przypuszczeń, oczekiwań czy interpretacji (Auron T. Beck), ćwiczenia polegają na doświadczaniu zmiany (Cathy A. Malchiodi), arteterapeuta podejmuje współpracę z pacjentem, metoda pracy opiera się na działaniu.

Cele arteterapii:

• samoświadomość (zrozumienie swoich potrzeb, myśli, emocji, przeżyć),
• odkrywanie swoich możliwości oraz ograniczeń, a także przyczyn pojawiających się trudności czy konfliktów,
• rozwijanie umiejętności radzenia sobie z problemami i budzenie nadziei na pozytywną zmianę,
• rozwój osobisty wraz z kształtowaniem wrażliwości, kreatywności i twórczości,
• wzrost poczucia własnej wartości, samooceny oraz asertywności,
• rozwój umiejętności interpersonalnych,
• rozwój inteligencji emocjonalnej,
• podniesienie jakości życia.

Dziedziny arteterapeutyczne:

• terapia przez sztuki wizualne/plastyczne, np. rysunek, malarstwo, fotografia, film, rzeźba,
• muzykoterapia, np. śpiew, granie na instrumencie, słuchanie muzyki,
• dramatoterapia, np. psychodrama,
• choreoterapia, np. terapia przez ruch i taniec,
• biblioterapia wraz z bajkoterapią, np. czytanie i analiza dzieła literackiego.

Arteterapia może być odpowiedzią na:

• obniżoną samoocenę,
• różnego rodzaju napięcia w ciele,
• brak umiejętności radzenia sobie ze stresem,
• konflikty międzyludzkie,
• trudności z motoryką dużą i małą,
• nieumiejętność uzyskania bliskości,
• zaburzenia dotyczące osobowości,
• urazy natury psychicznej będące wynikiem traumy,
• trudności w rozpoznawaniu własnych emocji oraz potrzeb.

Podejmowane przez arteterapię tematy:

• choroby natury psychicznej,
• zaburzenia afektywne,
• uzależnienia, problemy rodzinne,
• trudności wynikające z niepełnosprawności,
• choroby dające objawy w życiu społecznym i emocjonalnym,
• traumy,
• straty,
• dolegliwości fizyczne, neurologiczne, poznawcze,
• problemy natury psychospołecznej,
• choroby somatyczne.